Selçuklu ve Osmanlı işlemeleri ile kendinden söz ettiren Taş Zanaatçısı Vedat Taş 34 yıldır aynı işi yapıyor. HKÜ Haberden Musab Taş, aynı zamanda babası olan Vedat Taş’la Gaziantep’te taş işlemeciliğini konuştu…

34 yıllık tecrübe ile her türlü işleme ve yazı işlerini yapan Vedat Usta’nın Gaziantep’teki ve çevre illerdeki camilerde çok sayıda eser var. Soyadının Taş olmasındaki sır, dedesinin taş ustası olması ve taş oymacılığı ile uğraşması.

Vedat Usta bu işi severek yaptığı için başarılı olduğunu ve teknolojinin gelişmesiyle insanların işini kolaylaştıran makinelerin artması, daha çok iş ve daha ucuz maliyet olduğunu söyledi. Camiye işlenen şekillerin çoğu Selçuklu ve Osmanlı desenleri olduğunu söyleyen Vedat Usta, çevremizde son zamanlarda sık sık gördüğümüz 8 köşeli Selçuklu yıldızının önemini ve anlamını anlattı.

Mermercilik mesleğine ne zaman başladınız ve çalışma süreci nasıl gerçekleşti?

Mermerciliğe 1985’de işçi olarak başladım. 1994’de kendi atölyemi kurdum. Başlangıçta inşaat işi ile başladım. O dönemde mutfak tezgahlarının evyeleri mermerden oluyordu. 1994’den sonra Gaziantep’te bulunmayan Torna makinesini Ankara’dan getirdim ve çalışmaya başladım. Makine ile birlikte cami işlemeciliğine merak sarmaya başladım.

Başlarda mermer sütun ile başlayan meslek hayatım, sonraki zamanlarda kendimi geliştirerek daha iyi yerlere gelmeme sebep oldu. Zamanla çeşme ve şadırvan işlerini, deneme yanılma yöntemiyle Ünlü Mimar Adil Akşamoğlu’nun yardımlarıyla ve destekleriyle yavaş yavaş öğrenmeye başladım. İşin  matematiksel ve el çizimleri kısmını Adil Akşamoğlu iyi bir şekilde öğretti.

Mesleği daha çok geliştirmek için makineleşmeyi düşünüyor musunuz?

Daha önce 1 tane CNC makinesi aldım. Kısa bir süre çalıştıktan sonra makine hata vermeye başladı. Zamanla makinenin hata oranı arttı ve makineyi satmak zorunda kaldım. Ancak daha sistemli ve daha iyi işlevli bir makine almayı düşünüyorum ama yaşım ilerlediği için makineyi kullanacak ve mesleği devam ettirecek gücüm çok kalmadı.

Çocuklarım üniversite okudular. 1 tanesi yanımda çalışıyor diğeri ise hala üniversite okuyor. Yanımda çalışan büyük oğlum bu mesleği yapmak istemiyor. Diğer oğlum ise henüz üniversite okuduğu için kesin ve net bir şey yok ortada ancak mesleği devam ettirmek istiyor. Bu yüzden küçük oğlum üniversiteyi bitirdikten sonra makine almayı düşünüyorum.

“GAZİANTEP’TE BU İŞİ BENDEN BAŞKA YAPAN YOK”

Gaziantep’te mermer işlemeciliğinin pazarı var mı?

Gaziantep’te bu işi benden başka yapan yoktur. Pazar olarak düşünürsek Güneydoğu ve Doğu pazarı bana çok yakın ve bu bölgede de bu işi yapan yoktur. Pazarın boş alanı fazla ancak makinelerim çok iyi olmadığı için fazla iş çıkaramıyorum.

Mesleğin zorlukları ve kolaylıkları nelerdir?

Mesleğin kolay tarafı pek yok ama zor tarafı çok fazla. Ağır iş olduğundan, iş güvenliğinin yüksek olması gerekiyor. Özellikle montaj yaparken tonlarca taşları vinçlerle taşıyoruz ve yerine montaj yaparken taşın düşme oranı yüksek veya elemanların ellerini ayaklarını taşın altında koyma oranları çok yüksek. Bu yüzden elimden geldiği kadar elemanları uyarıyorum ve önceliğim her zaman can güvenliği. Taşlar montaj alanına giderken yolda kırılma oranı yüksek olduğundan, araçlarla çok yavaş gidiyoruz. Elde işlenen taşlar spiraller ile işlendiği için ucundaki elmas bıçakların patlama oranı da yüksek. Bu bölgede meslekte tek olduğumdan dolayı kalifiyeli eleman bulma zorluğu çekiyorum. Yetiştirdiğim elemanlar zamanla terk edip gidiyorlar.

Selçuklu yıldızının anlamı ve önemi nedir?

Malazgirt Savaşı ile Anadolu’nun kapılarını Türklere açan Selçuklular, mimari anlamda da bıraktığı eserlerle bir anlamda Anadolu’nun Türk yurdu olmasını sağladı. Selçuklular, Anadolu’nun Türkleşmesi için sağlam bir temel attılar. Mimari kültür ve sanat alanında bırakılan bu eserler Anadolu’nun Türk tarihi açısından temelini oluşturdular. Selçuklular yapılarında genellikle taş yapıyı kullandılar. Bu taşların üzerine iki karenin iç içe geçmiş 8 köşe şeklini kullandılar.

Anadolu’da biz bunu Selçuklu yıldızı olarak bilirken, Orta Asya’da Türkistan yıldızı, İslamiyette ise 8 cennetin olduğunu, her köşesinde de bir cennet kapısını simgelediğini biliriz. Diğer anlamı ise, yıldızın 8 köşesi merhamet, Rabbine şükretmek, sabretmek, şefkat, doğruluk, sır tutmak, sadakat ve cömertliktir.  Anadolu’nun birçok cami, medrese, han, hamam gibi yerlerde denk geliriz. Ancak son zamanlarda insanlar evlerinin içine, ofislerine, bağ evlerine, düğün salonlarına, çeşmelere ve buna benzer yerlere  bu desenleri bizden istiyorlar. Selçuklu yıldızının kültürel anlamda ne kadar kıymetli ve süreklilik arz eden bir sembol olduğunu görüyoruz.

HKUHABER MERKEZİ RÖPORTAJ MUSAB TAŞ